F1 gijzelt eigen kalender door gigantische belangen en invloed Saudi Aramco
In dit artikel:
De Formule 1 zit in een lastige spagaat rond de Grand Prix van Djedda (gepland voor het weekend van 17–19 april). Veiligheidszorgen door escalerende aanvallen in het Midden-Oosten staan haaks op omvangrijke commerciële belangen en contractuele verplichtingen met Saudi Aramco en de lokale promotor, waardoor een snelle afgelasting moeilijk blijkt.
Saudi Aramco speelt een sleutelrol: het bedrijf rapporteerde op 10 maart een recordwinst van 104,7 miljard dollar over het vierde kwartaal en beschikt over een productiecapaciteit van circa 12 miljoen vaten per dag en bewezen reserves van ongeveer 250 miljard vaten. Als Global Partner van de Formule 1 (contract tot 2030, geschat >450 miljoen dollar) en exclusieve titelsponsor van Aston Martin (ongeveer 75 miljoen dollar per jaar) heeft Aramco enorme invloed op de sport. Daarnaast betaalt de lokale organisatie jaarlijks zo’n 55 miljoen dollar aan hosting fee, wat financiële druk op de Formule One Group zet om de race door te laten gaan.
De veiligheidsdreiging is concreet en recent toegenomen. Begin maart vonden gerichte drone-aanvallen plaats op de raffinaderij van Ras Tanura (2 en 4 maart), met een tijdelijke productiestop en brand tot gevolg. De Amerikaanse ambassade gaf op 3 maart een ‘shelter in place’-advies voor Djedda. Verder werden in de eerste week van maart het Saoedische luchtruim tijdelijk gesloten, viel in Kharj een projectiel op een woonwijk met twee doden en twaalf gewonden, en zijn meerdere drones onderschept boven olierijke gebieden (o.a. 9 en 10 maart). Ook zijn er militaire dreigementen richting de Straat van Hormuz geuit, wat wereldwijde gevolgen voor de oliemarkt zou kunnen hebben.
Tegenover deze externe dreigingen staat ook interne zorg binnen het Aston Martin-team: de nieuwe AMR26-coureursauto kampt met extreme trillingen die volgens Adrian Newey de gezondheid van Fernando Alonso en Lance Stroll in gevaar kunnen brengen, inclusief risico op blijvende zenuwbeschadiging. Dat vergroot de onzekerheid over volledige deelname van het team aan Djedda.
FIA en Formula One Management benadrukken dat veiligheid prioriteit is, maar de lokale promotor weigert tot nu toe te schrappen. De Formule 1 staat daardoor financieel en logistiek onder druk: het besluit over doorgaan of afgelasting wordt uiterlijk 20 maart verwacht. Mocht de race worden gecanceld, lijkt een vervanging op korte termijn onwaarschijnlijk vanwege logistieke beperkingen; de publicatie noemt zelfs dat de kalender voor 2026 dan op 22 races zou uitkomen, met een ongebruikelijke gatenperiode tussen Japan en Miami.
Ondanks de huidige onrust investeert Saudi Aramco flink in zijn langetermijnstrategie binnen Vision 2030, met een kapitaalbudget van 50–55 miljard dollar dit jaar en grote sportambities richting 2030–2034 (waaronder betrokkenheid bij grootschalige toernooien en e-sports). Die langetermijnbelangen verklaren waarom de Formule 1 leiding voorzichtig manoeuvreert: de combinatie van grote sponsorinkomsten, commerciële contracten en echte veiligheidsrisico’s maakt de situatie ingewikkeld en politiek beladen.